رفتن به محتوای اصلی

راهنما · به‌روز ۲۰۲۶

شروع کار: چه چیزی تغییر می‌کند و اکنون باید چه کارهایی را انجام دهید

با نخستین قرارداد کار یا آموزش حرفه‌ای، خودتان عضو بیمه‌های اجتماعی می‌شوید، مالیات می‌پردازید و اغلب پوشش از طریق خانواده را از دست می‌دهید. این راهنما نشان می‌دهد چه چیزهایی خودکار انجام می‌شود، در سال ۲۰۲۶ چه حق‌بیمه‌هایی اعمال می‌شود و در هفته‌های اول چه چیزهایی را باید بررسی کنید.

در نخستین روز کاری چه اتفاقی می‌افتد

به محض اینکه در ازای دستمزد کار کنید، کارفرما شما را نزد بیمه‌های اجتماعی ثبت می‌کند و حق‌بیمه‌ها و مالیات بر دستمزد را از حقوق ناخالص کسر می‌کند. با این حال، برخی کارها را باید خودتان انجام دهید.

۰۱

شماره بیمه اجتماعی

با نخستین ثبت‌نام از سوی کارفرما، بیمه بازنشستگی آلمان (Deutsche Rentenversicherung) شماره بیمه شما را صادر می‌کند و معمولاً به‌طور خودکار و رایگان گواهی آن (Versicherungsnummernachweis، پیش‌تر کارت بیمه اجتماعی) را برایتان می‌فرستد. نام و تاریخ تولد را بررسی کنید: فقط با اطلاعات درست، حق‌بیمه‌های شما به‌درستی برای مستمری ثبت می‌شود. این شماره تا پایان عمر ثابت می‌ماند.

۰۲

انتخاب صندوق بیمه درمانی

به‌عنوان کارمند معمولاً مشمول بیمه درمانی قانونی اجباری هستید و صندوق بیمه درمانی قانونی (Krankenkasse) را خودتان انتخاب می‌کنید. انتخاب خود را ظرف دو هفته پس از شروع کار به کارفرما اعلام کنید (بند ۳ ماده ۱۷۵ SGB V) – وگرنه کارفرما خودش شما را نزد یک صندوق ثبت می‌کند. تفاوت صندوق‌ها بیشتر در حق‌بیمه اضافی صندوق است؛ معمولاً دوازده ماه به انتخاب خود پایبند هستید. فقط با درآمد سالانه بیش از ۷۷٬۴۰۰ یورو (۲۰۲۶) می‌توانید بیمه درمانی خصوصی بگیرید.

۰۳

پایان بیمه خانوادگی

فرزندان در بیمه درمانی قانونی والدین از طریق بیمه خانوادگی بدون حق‌بیمه تحت پوشش‌اند – بسته به وضعیت تا ۱۸ سالگی، تا ۲۳ سالگی یا در دوران مدرسه، تحصیل دانشگاهی یا آموزش بدون دستمزد تا ۲۵ سالگی. با آموزش حرفه‌ای با دستمزد یا یک شغل، خودتان عضو صندوق می‌شوید. هر کس به‌طور منظم بیش از ۵۶۵ یورو در ماه درآمد داشته باشد (۲۰۲۶؛ در مینی‌جاب ۶۰۳ یورو) نیز به بیمه مستقل نیاز دارد.

۰۴

بیماری و حادثه کاری

اگر بیمار شوید، کارفرما تا شش هفته به پرداخت حقوق شما ادامه می‌دهد – اما فقط اگر دست‌کم چهار هفته از شروع اشتغال‌تان گذشته باشد. پیش از آن و پس از آن، صندوق بیمه درمانی، غرامت دستمزد ایام بیماری (Krankengeld) می‌پردازد: ۷۰ درصد حقوق ناخالص و حداکثر ۹۰ درصد حقوق خالص. حوادث محل کار و مسیر رفت‌وآمد و بیماری‌های شغلی را بیمه قانونی حوادث پوشش می‌دهد که حق‌بیمه آن را فقط کارفرما می‌پردازد؛ حوادث اوقات فراغت شامل آن نمی‌شود.

۰۵

شناسه مالیاتی و کلاس مالیاتی

کارفرما به شناسه مالیاتی شما (Steuer-ID)، تاریخ تولدتان و این اطلاعات نیاز دارد که این کار شغل اصلی شماست یا شغل دوم. اداره مرکزی مالیات فدرال (BZSt) شناسه مالیاتی را پس از نخستین ثبت محل سکونت با پست می‌فرستد. افراد مجرد در کلاس مالیاتی I هستند. اگر شناسه مالیاتی بیش از سه ماه در دست کارفرما نباشد، کلاس مالیاتی نامطلوب VI اعمال می‌شود.

حق‌بیمه‌های اجتماعی ۲۰۲۶: چه کسی چه می‌پردازد؟

کارفرما و کارمند معمولاً حق‌بیمه‌ها را نصف‌نصف می‌پردازند و محاسبه تا سقف درآمد مشمول حق‌بیمه انجام می‌شود: در سال ۲۰۲۶ برای بیمه درمانی و مراقبت تا ۵٬۸۱۲٫۵۰ یورو و برای بیمه بازنشستگی و بیکاری تا ۸٬۴۵۰ یورو در ماه.

  • بیمه درمانی: نرخ عمومی ۱۴٫۶ درصد، سهم شما ۷٫۳ درصد. حق‌بیمه اضافی صندوق نیز به آن افزوده می‌شود – در سال ۲۰۲۶ به‌طور میانگین ۲٫۹ درصد – که آن هم نصف‌نصف تقسیم می‌شود.
  • بیمه مراقبت بلندمدت: ۳٫۶ درصد، سهم شما ۱٫۸ درصد. افراد بدون فرزند از ۲۳ سالگی ۰٫۶ واحد درصد اضافه را به‌تنهایی می‌پردازند؛ یعنی سهم آن‌ها ۲٫۴ درصد است. در ایالت زاکسن تقسیم متفاوت است.
  • بیمه بازنشستگی: ۱۸٫۶ درصد، هر طرف ۹٫۳ درصد.
  • بیمه بیکاری: ۲٫۶ درصد، هر طرف ۱٫۳ درصد.
  • جمع کل: اگر بدون فرزند و ۲۳ ساله یا بیشتر باشید و صندوق شما حق‌بیمه اضافی در حد میانگین بگیرد، حدود ۲۱٫۷۵ درصد حقوق ناخالص خود را به بیمه‌های اجتماعی می‌پردازید – افزون بر مالیات بر دستمزد.

مالیات: نکات اصلی برای نخستین حقوق

کارفرما مالیات بر دستمزد (Lohnsteuer) را هر ماه کسر می‌کند؛ مالیاتی را که بیش از اندازه پرداخته‌اید، با اظهارنامه مالیاتی پس می‌گیرید.

  • معافیت پایه مالیاتی (Grundfreibetrag): در سال ۲۰۲۶ درآمد مشمول مالیات تا ۱۲٬۳۴۸ یورو در سال معاف است. به همین دلیل کارآموزانی که دستمزد کمی دارند، اغلب تقریباً مالیات بر دستمزد نمی‌پردازند.
  • شروع کار در طول سال: مالیات بر دستمزد ماهانه طوری محاسبه می‌شود که گویی در تمام سال همین مقدار درآمد دارید. به همین دلیل کسی که در طول سال شروع می‌کند، اغلب بخشی از مالیات را پس می‌گیرد.
  • هزینه‌های شغلی (Werbungskosten): اداره مالیات بدون ارائه مدرک، مبلغ مقطوع ۱٬۲۳۰ یورو (Arbeitnehmer-Pauschbetrag) را در نظر می‌گیرد. هزینه‌های بیشتر – مثلاً برای ابزار کار، آموزش‌های تکمیلی یا مسیر رفت‌وآمد (از ۲۰۲۶ به‌طور یکسان ۳۸ سنت برای هر کیلومتر فاصله یک‌طرفه، از نخستین کیلومتر) – ارائه اظهارنامه را به‌ویژه سودمند می‌کند.
  • مهلت: در کلاس مالیاتی I اظهارنامه معمولاً اختیاری است. می‌توانید آن را تا چهار سال بعد ارائه دهید؛ یعنی اظهارنامه سال ۲۰۲۲ را هنوز تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶.

بیمه: اکنون چه چیزهایی را بررسی کنید

با داشتن درآمد خودتان، پوشش از طریق والدین اغلب پایان می‌یابد. آنچه اهمیت دارد، ریسک‌هایی است که از توان مالی شما خارج‌اند.

۰۱

بیمه مسئولیت مدنی شخصی

فرزندان مجرد معمولاً فقط در نخستین دوره آموزش حرفه‌ای یا دانشگاهی بدون وقفه خود در بیمه مسئولیت والدین تحت پوشش‌اند – کارشناسی ارشد بلافاصله پس از کارشناسی معمولاً جزو آن است. حداکثر از زمان پایان آموزش یا ازدواج باید قرارداد مستقل داشته باشید؛ جزئیات را قرارداد والدین تعیین می‌کند. مرکز حمایت از مصرف‌کننده آن را ضروری می‌داند و سقف تعهد دست‌کم ۱۰ میلیون یورو را توصیه می‌کند.

۰۲

بیمه ازکارافتادگی شغلی

مستمری قانونی کاهش توان کسب درآمد معمولاً پنج سال سابقه بیمه لازم دارد. استثنا: پس از حادثه کاری یا بیماری شغلی، و در کاهش کامل توان کسب درآمد ظرف شش سال پس از پایان مدرسه یا آموزش، اگر در دو سال پیش از کاهش توان کسب درآمد دست‌کم یک سال حق‌بیمه اجباری پرداخته باشید. افزون بر این، ملاک فقط این است که آیا هنوز می‌توانید هر کاری را روزانه سه یا شش ساعت انجام دهید – نه شغل خودتان. بیمه خصوصی ازکارافتادگی شغلی (BU) این شکاف را پر می‌کند؛ اگر آن را در جوانی و با سلامت کامل ببندید، حق‌بیمه معمولاً پایین‌تر و پذیرش آسان‌تر است.

۰۳

بیمه توانایی‌های پایه

اگر توانایی‌های مشخصی مانند دیدن، راه رفتن، بلند کردن بار یا رانندگی را برای همیشه از دست بدهید، مستمری می‌پردازد – مستقل از شغل. بررسی سلامت اغلب سخت‌گیری کمتری دارد؛ بنابراین اگر بیمه ازکارافتادگی شغلی در دسترس نباشد یا فقط با شرایط نامناسب ممکن باشد، می‌تواند جایگزین باشد. اما بسیاری از تعرفه‌ها بیماری‌های روانی را، که علت رایج ازکارافتادگی شغلی‌اند، تقریباً پوشش نمی‌دهند.

۰۴

بیمه اثاثیه منزل

در دوران آموزش، وسایل اتاق شما در خانه اشتراکی یا خوابگاه اغلب هنوز از طریق بیمه اثاثیه منزل والدین پوشش دارد، معمولاً تا حدود ۱۰ درصد مبلغ بیمه‌شده. با داشتن آپارتمان مستقل به قرارداد جداگانه نیاز دارید – این بیمه وقتی منطقی است که نتوانید مبلمان، لباس و وسایل الکترونیکی را پس از آتش‌سوزی یا سرقت با ورود به‌زور خودتان دوباره تهیه کنید.

۰۵

بیمه درمانی سفر خارجی

بیمه درمانی قانونی در خارج از کشور فقط به‌طور محدود پرداخت می‌کند و هزینه بازگرداندن بیمار به آلمان را هرگز نمی‌پردازد. اینکه هنوز از طریق تعرفه خانوادگی والدین بیمه هستید، به سن و قرارداد بستگی دارد. در سفر به کشور مبدأ بررسی کنید که بیمه‌نامه آنجا معتبر باشد: برخی تعرفه‌ها کشورهایی را که تابعیت آن‌ها را دارید، مستثنا می‌کنند.

در آغاز اغلب غیرضروری

این قراردادها هنگام شروع کار معمولاً اولویت ندارند:

  • بیمه حوادث شخصی به‌جای بیمه ازکارافتادگی شغلی: فقط حدود یک مورد از هر ده مورد ازدست‌رفتن دائمی درآمد ناشی از حادثه است؛ بیماری‌ها را پوشش نمی‌دهد.
  • بیمه‌های بازنشستگی خصوصی: مرکز حمایت از مصرف‌کننده به‌دلیل هزینه بالا و انعطاف کم، معمولاً به کسانی که تازه کار را شروع کرده‌اند توصیه می‌کند از آن‌ها صرف‌نظر کنند.
  • قراردادهای تکراری: بیمه حمایت حقوقی والدین اغلب کارآموزان را هم پوشش می‌دهد – پیش از بستن قرارداد خودتان آن را بررسی کنید.

سامان‌دهی پول: ذخیره، VL و بازنشستگی

مرکز حمایت از مصرف‌کننده توصیه می‌کند: ابتدا بدهی‌ها را کاهش دهید و ریسک‌های بزرگ را بیمه کنید، سپس ذخیره بسازید و پس از آن سرمایه‌گذاری بلندمدت کنید.

  • ذخیره اضطراری: مرکز حمایت از مصرف‌کننده به‌عنوان قاعده سرانگشتی، معادل سه ماه حقوق خالص را در حسابی که همیشه در دسترس است پیشنهاد می‌کند.
  • مزایای سرمایه‌ساز (vermögenswirksame Leistungen، VL): بسیاری از کارفرمایان طبق قرارداد جمعی یا قرارداد کار، ماهانه معمولاً ۶ تا ۴۰ یورو به یک قرارداد VL واریز می‌کنند. با درآمد مشمول مالیات تا ۴۰٬۰۰۰ یورو (برای افراد مجرد) کمک پس‌انداز کارکنان (Arbeitnehmer-Sparzulage) هم اضافه می‌شود: ۲۰ درصد روی حداکثر ۴۰۰ یورو در سال برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ۹ درصد روی حداکثر ۴۷۰ یورو برای پس‌انداز مسکن (Bausparen) – با درخواست در اظهارنامه مالیاتی.
  • بازنشستگی شغلی (Betriebsrente): حق دارید تا ۴ درصد از سقف درآمد مشمول حق‌بیمه بازنشستگی (۲۰۲۶: ۴٬۰۵۶ یورو در سال) را از حقوق خود به بازنشستگی شغلی تبدیل کنید (ماده 1a BetrAVG؛ قراردادهای جمعی کار می‌توانند متفاوت باشند). اگر کارفرما از این راه در حق‌بیمه‌های اجتماعی صرفه‌جویی کند، باید ۱۵ درصد به آن اضافه کند. در مقابل، مستمری قانونی کمی کاهش می‌یابد و در دوران بازنشستگی باید از مستمری شغلی حق‌بیمه درمانی و مراقبت بپردازید. مرکز حمایت از مصرف‌کننده این کار را معمولاً فقط وقتی سودمند می‌داند که کارفرما دست‌کم ۶۰ درصد به آن اضافه کند.
  • ریستر و حمایت جدید دولتی: از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ مقررات پس‌انداز بازنشستگی خصوصی با حمایت دولت تغییر می‌کند (مصوب مه ۲۰۲۶)، برای نمونه با حساب سرمایه‌گذاری بازنشستگی (Altersvorsorgedepot)، کمک پایه (Grundzulage) تا ۵۴۰ یورو در سال (با پرداخت ۱٬۸۰۰ یورو از سوی خودتان) و مبلغ یک‌باره ۲۰۰ یورو اگر قرارداد را پیش از ۲۵ سالگی ببندید. از آن پس دیگر نمی‌توان قرارداد ریستر جدید به شیوه قدیم بست؛ قراردادهای موجود ادامه می‌یابند.
  • قراردادهای بلندمدت: فقط وقتی امضا کنید که هزینه‌ها، مدت و شرایط فسخ را درک کرده باشید؛ معمولاً ظرف ۱۴ روز حق انصراف دارید و در بیمه عمر و بیمه ازکارافتادگی شغلی ظرف ۳۰ روز.

آموزش حرفه‌ای، دانشگاه، مینی‌جاب: موارد ویژه

برای برخی گروه‌ها قواعد ویژه‌ای وجود دارد:

  • کارآموزان (Azubis): از نخستین روز، مستقل از میزان دستمزد، به‌طور کامل بیمه اجتماعی دارید؛ اگر دستمزد شما حداکثر ۳۲۵ یورو در ماه باشد، کارفرما همه حق‌بیمه‌ها را به‌تنهایی می‌پردازد. حداقل قانونی دستمزد برای دوره‌هایی که در ۲۰۲۶ آغاز می‌شوند، در سال اول ۷۲۴ یورو است؛ قراردادهای جمعی کار می‌توانند متفاوت باشند.
  • دانشجویان شاغل (Werkstudenten): اگر در طول ترم حداکثر ۲۰ ساعت در هفته کار کنید، فقط حق‌بیمه بازنشستگی می‌پردازید. بیمه درمانی شما در این حالت از طریق بیمه خانوادگی بدون حق‌بیمه (تا ۲۵ سالگی و اگر درآمدتان از حد مجاز بیشتر نباشد) یا بیمه درمانی دانشجویی است.
  • مینی‌جاب (Minijob): با درآمد تا ۶۰۳ یورو در ماه (۲۰۲۶، حداقل دستمزد ۱۳٫۹۰ یورو در ساعت) حق‌بیمه درمانی و بیکاری نمی‌پردازید، اما ۳٫۶ درصد حق‌بیمه بازنشستگی می‌پردازید که می‌توانید از آن معافیت بگیرید. در میدی‌جاب (Midijob) با درآمد تا ۲٬۰۰۰ یورو، حق‌بیمه‌های شما کاهش می‌یابد، اما حق مستمری شما کامل محاسبه می‌شود.
  • کمک‌هزینه فرزند (Kindergeld): در دوران آموزش حرفه‌ای یا تحصیل دانشگاهی، والدین تا ۲۵ سالگی شما آن را دریافت می‌کنند (۲۰۲۶: ۲۵۹ یورو در ماه). در نخستین دوره آموزش، درآمد شما اهمیتی ندارد؛ در دوره‌های بعدی، درآمد فقط وقتی بی‌اهمیت است که حداکثر ۲۰ ساعت در هفته یا در مینی‌جاب کار کنید. والدین باید تغییرات را به صندوق خانواده (Familienkasse) اطلاع دهند.

چک‌لیست هفته‌های اول

ترتیب بر اساس فوریت است – آنچه را به شما مربوط نیست، کنار بگذارید.

  1. صندوق بیمه درمانی را انتخاب کنید: حق‌بیمه اضافی و خدمات صندوق‌ها را مقایسه کنید و انتخاب خود را ظرف دو هفته به کارفرما اعلام کنید.
  2. اطلاعات مالیاتی را اعلام کنید: شناسه مالیاتی و تاریخ تولد خود را به کارفرما بدهید؛ اگر شناسه مالیاتی ندارید، آن را از اداره مرکزی مالیات فدرال (BZSt) درخواست کنید.
  3. نخستین فیش حقوقی را بررسی کنید: آیا کلاس مالیاتی، صندوق بیمه درمانی و حق‌بیمه مراقبت درست است؟ اشتباه‌ها را هر چه زودتر، آسان‌تر می‌توان اصلاح کرد.
  4. پوشش مسئولیت مدنی را بدون وقفه تنظیم کنید: از بیمه‌گر والدین بپرسید تا چه زمانی تحت پوشش هستید و قرارداد خودتان را بدون فاصله از همان زمان آغاز کنید.
  5. حفاظت از درآمد را بررسی کنید: تا وقتی جوان و سالم هستید، درباره بیمه ازکارافتادگی شغلی یا بیمه توانایی‌های پایه تصمیم بگیرید. به پرسش‌های سلامت کامل پاسخ دهید (ماده ۱۹ VVG)؛ اگر بیماری قبلی دارید، استعلام ناشناس ریسک (anonyme Risikovoranfrage) کمک می‌کند.
  6. درباره مزایای کارفرما بپرسید: مزایای سرمایه‌ساز و سهم کارفرما در بازنشستگی شغلی اغلب در قرارداد کار یا قرارداد جمعی آمده است.
  7. با دستور پرداخت دائمی (Dauerauftrag) ذخیره بسازید: بلافاصله پس از واریز حقوق مبلغ ثابتی کنار بگذارید تا به حدود سه ماه حقوق خالص برسید.

این مطالب فقط برای آشنایی عمومی است. موقعیت‌ها و پوشش‌های ذکرشده مثال هستند؛ نیاز واقعی، شرایط بیمه‌نامه و مشاوره فردی تعیین‌کننده‌اند. این متن درباره قیمت، پذیرش یا تأیید پوشش تصمیمی نمی‌دهد.

پرسش‌های متداول

آیا باید صندوق بیمه درمانی خود را به کارفرما اعلام کنم؟

بله، اگر در بیمه درمانی قانونی هستید – ظرف دو هفته از شروع اشتغال، وگرنه کارفرما خودش شما را نزد یک صندوق ثبت می‌کند. معمولاً پس از دوازده ماه، یا زودتر در صورت افزایش حق‌بیمه اضافی، می‌توانید صندوق را عوض کنید.

آیا هنوز از طریق والدینم بیمه مسئولیت مدنی دارم؟

معمولاً فقط در نخستین دوره آموزشی بدون وقفه یا نخستین تحصیل دانشگاهی و فقط تا زمانی که ازدواج نکرده‌اید. اگر پس از پایان یک دوره آموزش حرفه‌ای به دانشگاه بروید، اغلب به قرارداد مستقل نیاز دارید.

چرا حق‌بیمه مراقبت من از برخی همکارانم بیشتر است؟

افراد بدون فرزند از ۲۳ سالگی ۰٫۶ واحد درصد اضافه را به‌تنهایی می‌پردازند؛ سهم شما در این حالت ۲٫۴ درصد است نه ۱٫۸ درصد. اگر فرزند دارید، بهتر است آن را اثبات کنید؛ از فرزند دوم زیر ۲۵ سال به بعد، حق‌بیمه باز هم کمتر می‌شود.

آیا اظهارنامه مالیاتی در نخستین سال ارزش دارد؟

اغلب بله – به‌ویژه اگر تمام سال کار نکرده‌اید یا هزینه‌های شغلی شما بیش از ۱٬۲۳۰ یورو بوده است. در کلاس مالیاتی I معمولاً اختیاری است؛ چهار سال فرصت دارید و می‌توانید آن را رایگان از طریق سامانه ELSTER ارائه دهید.

آیا در آغاز کار به بیمه ازکارافتادگی شغلی نیاز دارم؟

اجباری نیست. اما چون پوشش قانونی در آغاز شکاف دارد و حق‌بیمه و پذیرش به سن و سلامت بستگی دارد، بررسی زودهنگام ارزشمند است. مهم است که قرارداد تا سن بازنشستگی ادامه یابد و مستمری حدود ۸۰ درصد درآمد خالص باشد – معیاری که مرکز حمایت از مصرف‌کننده پیشنهاد می‌کند.

گام بعدی

موضوع خود را با ما روشن‌تر کنید.

یک درخواست کوتاه و بدون اطلاعات پزشکی یا جزئیات قرارداد ارسال کنید. برای هماهنگی گام بعدی با شما تماس می‌گیریم.

درخواست مشاوره